Passend onderwijs
Ze is schoolleider op een basisschool vertelt ze. Oké, even nadenken. Is dat iets anders dan een basisschool directeur? Nee, dat is hetzelfde, maar het klinkt minder zwaar vindt ze. Nou vind ik daar weer iets van, maar dat is een heel ander onderwerp. We zaten te praten over de dingen waar je als ouder tegen aanloopt als je een kind hebt die niet past in het standaardverhaal van onderwijs. Sinds het passend onderwijs is ingevoerd zijn er de nodige uitdagingen bijgekomen vertelde ze. En dat kan ik als moeder van een kind dat eindelijk naar het speciaal onderwijs mocht na 6 jaar gesprekken gevoerd te hebben met alle mogelijke partijen die er maar betrokken zouden kunnen zijn beamen.
Ze gaf als voorbeeld een jongen met autisme. De leerkracht is hiervoor niet opgeleid en heeft met vallen en opstaan samen met hem ontdekt hoe ze hem het beste onderwijs kan bieden. Dit vraagt veel van de leerkracht, maar ook van de leerling. Daarnaast zit deze leerling in een klas met leerlingen die niet onder het passend onderwijs vallen. Doordat ze vanaf groep 1 samen zijn is deze leerling wie hij is en is dat door de hele groep normaal. De communicatie met de ouders verloopt goed en zij staan open voor het gesprek als er meer nodig is volgens de school. Resultaat is dat de leerling goed functioneert op een reguliere basisschool op dit moment. Maar zoals met alles zijn er uitzonderingen. Als de situatie niet duidelijk is voor deze leerling uit hij dit fysiek. Schoppen, slaan en gooien met dingen.
Dus net voor de zomervakantie was er een waterspeeldag. Deze leerling houdt niet van nat worden, heeft dit netjes uit kunnen leggen en er zijn afspraken gemaakt over zijn dag invulling. Er is een deel van het schoolplein waar niet met water gespeeld mag worden en daar blijft deze leerling dan ook volgens afspraak. Maar kinderen zijn kinderen en een klasgenoot probeerde een andere klasgenoot nat te spuiten maar raakte deze jongen. Resultaat: jongen reageert door de klasgenoot te slaan. De ouders van de klasgenoot willen dat de jongen met autisme naar speciaal onderwijs gaat omdat de situatie niet veilig is op school.
Dus we vragen van het reguliere onderwijs deze jongen les te geven onder de paraplu van passend onderwijs. Deze jongen doet het goed op school, ook op sociaal-emotioneel vlak. De klas ziet deze jongen als een van hen. De ouders van deze jongen zijn tevreden over de manier waarop er vorm is gegeven aan de ondersteuningsvraag. En toch moeten er gesprekken gevoerd worden over de overstap naar speciaal onderwijs. De vraag die hieruit volgt is: Voor wie moet passend onderwijs passend zijn? De leerling of de ouders van de andere leerlingen?
De schoolleider geeft aan dat ze aan het onderzoeken zijn of er een autisme ervaringsmoment gepland kan worden met de ouders van deze klas. Hiermee hoopt de school meer begrip bij de ouders te krijgen en te voorkomen dat een leerling die prima op zijn plek zit uit zijn veilige vertrouwde omgeving gehaald moet worden. Of dit moment er komt is afhankelijk van de beschikbare budgetten. Budget voor passend onderwijs gaat zo dus niet naar de ondersteuning van de leerling, maar naar de educatie van de ouders van de klasgenoten en dat kan nooit de bedoeling van passend onderwijs zijn lijkt mij.
07-08-2021
Ervaringsdeskundigheid
Vanwege de corona maatregelen zaten we met een klein gezelschap voor een verjaardag te eten bij vrienden. Een van de mannen aan tafel vertelde dat hij gevraagd was om als ervaringsdeskundige binnen de GGZ met jongeren te gaan praten. Dit wil hij absoluut niet. Zijn stelligheid verbaasde mij. Toen ik dat aangaf vertelde hij dat hij inderdaad veel te vertellen heeft aan jongeren en dat ervaringsdeskundigen een grote impact op ze kunnen hebben. Dit zorgde alleen maar voor meer nieuwsgierigheid van mijn kant natuurlijk.
Hij legde mij uit dat hij als ervaringsdeskundige zich verantwoordelijk zou voelen voor de jongeren waar hij mee in gesprek ging. Dus wat nou als er 1 tussen zit die nog verder van het juiste pad afraakt? Wat nou als er 1 opgepakt wordt? Wat nou als er 1 tussen zit die een einde aan zijn leven maakt? Ik ga mezelf dit nooit vergeven, want ik voel me verantwoordelijk voor deze jongeren. Tijdens deze uitleg was hij zichtbaar emotioneel. Daar zat ik dan tegenover een beer van een man die tussen de regels door vertelde een meer dan roerig verleden te hebben. Een man die hard werkt aan zijn trauma’s in de hoop op het rechte pad te blijven. Een man die zich zo verantwoordelijk voelt voor de jongeren die zich in de situatie bevinden waarin voor hem alles begonnen is. Ik was er stil van.
Totdat ik me bedacht dat ervaringsdeskundigen voor veel meer doelgroepen ingezet worden dan “alleen” de doelgroep waar de ervaringsdeskundige zelf in viel. Het verhaal van deze man kan voor zoveel andere mensen van waarde zijn. Ik vroeg hem daarom of hij had uitgelegd aan de behandelaar waarom hij nee heeft gezegd. Dat had hij niet. Op mijn vraag of hij als ervaringsdeskundige zijn verhaal zou willen doen bij bijvoorbeeld de politie of behandelaars, mensen van een crisisdienst, van de reclassering zodat zij een beeld kunnen krijgen wat de gevolgen en/of impact zijn van hun manier van werken vertelde hij dat hij daar nooit voor gevraagd is. Hij wist ook niet of hij dat zou willen doen. In zijn beleving blijft hij voor de professionals en politie iemand die je niet kan vertrouwen. Iemand die je in de gaten moet houden.
Ik denk dat er juist op dit gebied zoveel stappen nog te zetten zijn binnen de ondersteuning aan mensen zoals deze man. Waarom kan een cliënt niet als een volwaardig persoon gezien worden zodra hij in een traject terecht is gekomen? Realiseren alle betrokken partijen wat er gebeurt met het zelfbeeld van deze mensen? Ook ik heb genoeg blinde vlekken in mijn manier van werken. Maar in alle gevallen probeer ik als eerste naast de persoon te gaan staan. Ik ben niet beter dan een ander. Wel zijn mijn ervaringen en referentiekaders anders. Ik blijf daarom nieuwsgierig naar de ander en al zal ik ze echt niet altijd begrijpen, ik kan wel op zoek gaan naar de punten waar we elkaar wel begrijpen.
Ik hoop oprecht dat deze man zijn verhaal gaat delen met alle instanties en overheden waar hij mee in aanraking is (geweest). Hij kan ze meer leren dan hij zelf denkt.
07-08-2021